زراعت قدومه ی شیرازی

قدومه شیرازی گیاهی دارویی، مرتعی، علفی و یکساله است و تا ارتفاع چهل سانتیمتر از سطح خاک بالا میاید. نام علمی آن: alyssum   campestre است.

اندام دارویی گیاه :

قسمت دارویی گیاه دانه آن است، شاخص ترین گونه قدومه گونه ایست که دانه های ان قرمز رنگ است و به گویش محلی به ان تخمه سرخو میگویند.

خواص دارویی :

دانه گیاه لعابدار است و عمده مواد لعابدار از پلی ساکاریدها هستند و به ندرت هضم و جذب میشوند ، لذا قدومه میتواند برای رژیم لاغری مفید باشد و همچنین برای افراد دیابتی که مدام احساس گرسنگی میکنند موثر است. همه مواد لعابدار موجب کاهش کلسترول خون میشوند و قدومه از این قاعده مثتثنی نیست. از دیر باز قدومه بعنوان ملین و درمان سرماخوردگی و تسکین سرفه کاربرد داشته است.

زراعت قدومه شیرازی:

مقدمه

شرایط خاص کشوراز لحاظ اب و هوایی، سیاست گذاران فهیم در عرصه کشاورزی را به تجدید نظر در الگوهای کشت ملزم کرده است. اکنون حرکتی هوشمندانه آغاز شده که به تدریج ، کشت به سمت کشتهایی که با اقلیم خشک کشورمان سازگاری داشته و بهره وری بیشتری برای زارعین تلاشگر عرصه کشاورزی در پی داشته باشد، در حال تغییر است.
تصور حقیر این است که پاسخ به سوالات کشاورزان درخصوص هر کشتی میتواند چراغ راهنمایی برای آنها باشد، لذا آنچه را درخصوص کشت قدومه تجربه کردم ، در پاسخ سوالات کشاورزان عزیز بیان میکنم ، امیدوارم مفید واقع شود.

1- تکثیر گیاه چگونه صورت میگیرد؟
ج: با بذر پاشی و به روش مستقیم .
2- روش مستقیم یعنی چه؟
ج: بدان معنا است که مستقیما بذر در زمین اصلی کشت میشود و نیاز به خزانه کردن و جابجایی بوته ها نداریم.
3- بستر مناسب برای کشت چگونه بستری است؟
ج: بستر کشت باید شنی باشد، شنی بودن بستر در این تعریف آن است که چنانچه آبیاری بصورت غرقابی است، حداکثر ماندگاری اب در سطح بستر بیش از ده دقیقه نباشد و فوری به لایه های زیرین نفوذ کند.
4- مراحل آماده سازی بستر و چگونگی کود دهی و انچه را در این خصوص لازم میدانید بیان کنید.
ج: چنانچه زمین مورد نظر کشت ، حاوی بذور علفهای هرز باشد ابتدا با استفاده از نوعی سم بذر کش آنها را عقیم نموده، زمین را شخم زده، سپس حدود سیصد کیلو کود شیمیایی که مخلوطی باشد از فسفات و اوره (200 کیلو فسفات و 100 کیلو اوره) در سطح زمین پاشیده  دیسک میزنیم. چنانچه سیستم آبیاری بارانی باشد اکنون بستر آماده بذر پاشی است، ولی اگر آبیاری سنتی و غرقابی است باید در جهت هموارسازی بستر کوشید.
5- میزان بذر لازم چقدر است ؟
ج: برای مقدار بذر لازم در هر هکتار نسخه واحدی نمیتوان پیچید! چون میزان سبز شدن گیاه به عواملی از جمله ابرناکی آسمان، دمای هوا و میزان رطوبت آن بستگی دارد، با در نظر گرفتن مؤلفه های مذکور مقدار بذر لازم در هر هکتار از هفت کیلو تا بیست کیلو متغیر است.

6- فصل کشت چه زمانی است؟
ج: معمولا زمان کشت با زمان کشت گندم یکی است، در مزرعه شاهد طرح، (روستای خنج، شهرستان خور وبیابانک، استان اصفهان با ارتفاع 900  تا 1200 متر ) بهترین بازه زمانی برای کشت مهر و آبان است، بسته به شرایط جوی بعضی از مواقع کشت مهر و بعضی از مواقع کشت آبان اقتصادی تر است.
7- نحوه بذر پاشی و اقدامات بعد از آنرا توضیح دهید.
ج: قبل از بذر پاشی بهتر است بذرها با سمی مثل سوین آلوده شوند تا از دستبرد مورچگان در امان بمانند. اکنون بذر را در سطح زمین پاشیده و بدون هیچگونه عملیات دیگری زمین آماده آبیاری است.
8- یعنی نباید برای پنهان کردن بذر ها اقدامی کرد؟
ج: خیر بذرهایی که در خاک پنهان شوند سبز نمیشوند.
9- نحوه آبیاری و نیاز آبی گیاه و آنچه را در این خصوص لازم میدانید بیان کنید.
ج: نیاز آبی گیاه برای حصول نتیجه، با یک پراکنش مناسب در دوره های کاشت و داشت جمعا 150 میلیمتر است. مرحله اول آبیاری بعد از بذر پاشی است ( در این مرحله باید به سیستم فرصت داد رطوبت تا عمق 30 سانتیمتری خاک نفوذ کند) آبیاری را متوقف کرده تا روز بعد، چنانچه آسمان ابری باشد و هوا دارای رطوبت، آبیاری تا اول بهمن متوقف میشود ( در منطقه شاهد بطور متوسط در سه ماه آبان و آذر و دی جمعا 35 تا 45 میلیمتر بارندگی است) طبیعی است اگر در اقلیمی گیاه کشت شود که از این نعمت بی بهره باشد بفا صله 45 روز بعد از سبز شدن گیاه، یک مرحله آبیاری لازم است (در این مرحله باید دقت شود گیاه از مرحله دو برگی عبور کرده باشد؛ چون در مرحله دو برگی گیاه نسبت به آبیاری بسیار حساس است). از اول بهمن چنانچه بارندگی نباشد بسته به دمای هوا هر 15 تا 20 روز آبیاری تکرار میگردد. در مزرعه شاهد معمولا آخرین مرحله آبیاری آخر اسفند ماه است.

10- زمان برداشت، نحوه برداشت و چگونگی انبارداری و آنچه را تولید کننده در این موارد باید بداند و رعایت کند شرح دهید.
ج: چون کاپیتولهای حاوی دانه های رسیده نسبت به رطوبت حساسند و با  بارندگی باز شده دانه ها میریزند قبل از رسیدن کامل باید اقدام به برداشت نمود. معمولا وقتی بوته ها تغییر رنگ دادند (از سبز به زرد و قرمز) باید برداشت شروع شود. برداشت بوته ها همزمان نیست ،چون رسیدن آنها همزمان نیست، بنابراین برداشت نا گزیر دستی است. بعد از برداشت باید بوته ها به انبار مسقفی که دارای تهویه مناسبی است منتقل شود و تا رطوبت در اندام گیاه است باید با مراقبت ویژه و زیر و رو کردن آنها مانع پوسیدگی آنها شد و در انبار به گیاه فرصت داد تا دانه ها کاملا رسیده به رنگ قرمز درآیند. در مزرعه شاهد طرح معمولا برداشت از دهم فروردین شروع میشود و تا پایان فروردین ادامه دارد.
11- جداسازی دانه ها چگونه صورت میگیرد؟
ج: معمولا با خرمنکوب دانه ها جدا سازی و سپس توسط دستگاه بوجار محصول سورت میشود.
12- میزان تولید در هکتارچقدر است؟
ج: با توجه به عوامل مختلف از 300 کیلو تا 1700 کیلوگرم در هکتار دور از انتظار و واقعیت نیست.

13- چرا در بحث آماده سازی بستر کشت اشاره  ای به کود حیوانی نشد؟
ج: در منطقه خور و بیابانک چون هوا دفعتا گرم میشود ،چنانچه بستر با کود حیوانی غنی شود رشد گیاه از کنترل خارج شده و چون معمولا رطوبت کافی در هوا وجود ندارد بوته ها قبل از دانه گیری سبز خشک مشوند و در نتیجه ثمری حاصل نمیشود.
14- آیا این تغییر را در الگوی کشت اقتصادی میدانید؟
ج: درحوزه زراعتهای خرد هیچ راهی جز تغییر الگوی کشت و آنهم تغییر به سمت گیاهانی با نیاز آبی کم نمانده است، به عبارت دیگر مجبوریم تن به تغییر بدهیم و کشت قدومه شیرازی یکی از گزینه های مطرح در اقالیم خشک است. از نظر ارزش ریالی محصول در مقایسه به محصول جو و گندم بسیار اقتصادی تر خواهد بود.
15- ایا از کاه وکلش گیاه استفاده ای میشود؟
ج: در تعلیف دام ازانها استفاده میشود.