زراعت کاکوتی

کاکوتی گیاهی از خانواده نعناع Labiatae با نام علمی  Ziziphora Tenuior L میباشد.

گیاه علفی و یکساله و تا ارتفاع سی سانتیمتر از سطح خاک بالا میاید.

خواص دارویی:

آرامبخش، کنترل کننده کلسترول خون، تقویت کننده قوای جنسی، قاطع اسهال خونی، بادشکن، نرم کننده سینه، درمان تیفوس، تب بر و خنک کننده است. ضمنا طعم دهنده و معطر کننده انواع غذا و نوشیدنیهاست.

قسمت مورد استفاده:

تمام اندام هوایی اعم از ساقه، برگ، کاپیتولهای حاوی دانه و دانه و گلها.

چگونگی مصرف:

بصورت دم کرده و یا پاشیدن پودر آن بر روی غذا و نوشیدنیها و یا بصورت مخلوط با چای یا هر دمنوش دیگر و بصورت دم شده.

زراعت کاکوتی :

مانند بقیه نوشته هایم با جواب به سوالات زارعین و بهره برداران عزیز چگونگی زراعت را توضیح میدهم.
1- به چه روش گیاه تکثیر میشود؟
ج: تنها با کشت بذر .
2- فصل کشت چه زمانی است؟
ج: در دو فصل ، در آبان ماه و فصل دیگر اوایل اسفند.
3- چرا در دو فصل کشت میشود؟
ج: این گیاه مانند قدومه شیرازی و بالنگو و اسفرزه مخصوص مناطق خشک و گرم است و در این مناطق محدودیت آب داریم، اگر این محدودیت نبود و در آبان کشت میشد چون بوته ها بزرگتر میشدند اقتصادیتر بود. پس کشت در فصل دوم تنها بخاطر مدیریت آبهای محدود است.

4- بستر کشت چه شرایطی باید داشته باشد؟
ج: گیاهی کم توقع است و در خاکهای رسی، شنی، و حتی سنگریزه ای رویش و رشد میکند. اما چنانچه سیستم آبیاری بارانی است زمینهای رسی مناسب کشت نیستند ،چون هدف از کشت برداشت اندام هوایی است و در نتیجه آبیاری بارانی مقدار زیادی گل و لای به بوته پاشیده میشود و گیاه از حیث انتفاع خارج میشود.
5- چگونگی مراحل آماده سازی بستر را توضیح دهید.
ج: جهت غنی سازی زمین ابتدا در هر هکتار سیصد کیلو کود فسفات و اوره را به نسبت 2 و 1 (دویست کیلو فسفات و صد کیلو اوره) مخلوط کرده در بستر پاشیده و شخمی غیر عمیق و سپس دیسک زده شود و بدین طریق بستر آماده بذر پاشی میشود .
6- مقدار بذر لازم در هکتار چقدر است؟
ج: سه تا چهار کیلو گرم.
7- نحوه ی بذر پاشی و آنچه را در این خصوص لازم میدانید بیان کنید.
ج: بذر باید در سطح بستر قرار گیرد و چنانچه در خاک دفن شود قابلیت جوانه زنی را از دست میدهد پس باید بعد از بذر پاشی بدون هیچگونه عملیاتی آبیاری انجام شود. بهتر است بمنظور یکنواخت قرار گرفتن  بذر در بستر آنرا با مقداری ماسه مخلوط کرده سپس بذر پاشی شود.

8- چگونگی آبیاری را از آغاز کشت تا پایان شرح دهید.
ج: بعد از بذر پاشی که معمولا در آبانماه است اولین مرحله آبیاری صورت میگیرد. چنانچه هوا رطوبت کافی داشته باشد بعد از چند روز بذرها جوانه میزنند. ولی اگر رطوبت کافی نباشد بعد از یک یا دو روز آبیاری تکرار می شود. بهر حال بعد از شروع جوانه زنی آبیاری متوقف میشود. مراحل بعدی آبیاری از اول بهمن و در صورت عدم بارندگی بفاصله بیست روز از هم تا نوروز.
9- آیا در دوره داشت مراقبت ویژه ای لازم است ؟
ج: در منطقه شاهد (شهرستان خور و بیابانک روستای خنج) معمولا و بطور متوسط در سه ماه آبان و آذر و دی جمعا سی و پنج تا چهل و پنج میلیمتر بارندگی داریم ، در این منطقه در نود روز اول بعد از کشت هیچ مراقبتی لازم نیست، بدیهی است چنانچه کشت در اقلیمی صورت گیرد که در بازه زمانی فوق الذکر بارندگی نباشد حداقل یک مرحله آبیاری و بفاصله چهل و پنج روز از آبیاری مرحله اول ضروری است.
10- برداشت محصول از چه زمانی شروع میشود؟
ج: برداشت با دو هدف متفاوت و در نتیجه در دو زمان متفاوت صورت میگیرد.
1- استفاده از اندام هوایی گیاه بعنوان بهره مندی از خواص دارویی ان.
2- استفاده از بذر آن به منظور گسترش و توسعه سطح زیر کشت و همچنین استفاده از خاصیت تب بری دانه.
اگر هدف استفاده از اندام هوایی باشد معمولا برداشت از نیمه فروردین شروع میشود و چنانچه تولید بذر هدف باشد از اول اردیبهشت محصولات جمع آوری میشود.

11- آیا برداشت دستی است ؟
ج: چون کشت در روستای ما به خاطر محدودیت آب محدود است، برداشت دستی است .
12- میزان تولید چقدر است؟
ج: مقدار تولید به عوامل بسیاری بستگی  دارد، اندام خشک گیاه از سیصد کیلو گرم تا دو تن در هکتار دور از واقعیت نیست.
13- آیا کشت را به کشاورزان دیگر توصیه میکنید؟
ج: کشاورزانی که از نظر منابع آب در محدودیت هستند چاره ای جز تغییر الگوی کشت ندارند، تصور من اینست که از پتانسیل ارزشمند و استثنایی گرم و خشک بودن مناطق وسیعی از کشور در زمینه تولید گیاهان دارویی باید استفاده کنیم.

14- آنچه را بعد از جمع آوری محصول ضروری میدانید بیان کنید.
ج: چون محصول زمانی برداشت میشود که کاملا خشک نشده باید آنرا در انبار مسقفی که دارای تهویه کافی است قرار داد و مرتب نظارت نمود و با زیر و رو کردن آن مانع کپک زدگی محصول شد. پس از خشک شدن بدون فوت وقت باید آنها را در گونیهای مخصوص قرارداد تا از دستبرد  عوامل تخریبگر چون گرد و خاک و حشرات در امان باشد.